Inleiding
In 2025 hebben we verder gewerkt aan een sociale en inclusieve stad waarin inwoners kunnen meedoen, gelijke kansen krijgen en naar elkaar omzien. We organiseerden ondersteuning dichtbij inwoners: in de wijk, op school, via vrijwilligers en samen met onze maatschappelijke partners.
Het afgelopen jaar liet opnieuw zien hoe belangrijk een sterke sociale basis is. Door te in te zetten op preventie, wijkgericht werken en samenwerking tussen zorg, welzijn, onderwijs en inwoners werken we aan duurzame oplossingen voor sociale vraagstukken. Preventie is daarbij geen abstract begrip, maar zichtbaar in concrete initiatieven: van taalontwikkeling tot valpreventie en van mentale gezondheid tot het versterken van pedagogische ondersteuning rondom gezinnen. Deze inzet helpt om problemen eerder te signaleren en zwaardere zorg waar mogelijk te voorkomen.
In 2025 zijn extra stappen gezet om preventie te versterken, zoals uitbreiding van social workers, de intensivering van valpreventie, het uitbreiden van Kansrijke Start naar ouders met kinderen van 2–4 jaar en de ontwikkeling van het herstelnetwerk psychische kwetsbaarheid. Ook werkten huisartsen en partners steeds meer wijkgericht dankzij een gedeelde wijkindeling. We zien dat waar de sociale basis sterk is (wijkteams, scholen, preventie, informele netwerken) de druk op zwaardere voorzieningen af (minder jeugdzorg, daling problematische schulden).
Bestaanszekerheid bleef een belangrijk aandachtspunt. Veel inwoners hadden ook in 2025 te maken met financiële onzekerheid door stijgende woon-, energie- en levensonderhoudskosten. Met het uitvoeringsprogramma Meedoen en Rondkomen hebben we in 2025 een start gemaakt. Stress-sensitief werken is inmiddels breed ingevoerd binnen de afdeling Werk, Inkomen en Zorg en verspreidt zich verder binnen de organisatie en naar partners in de stad. Het netwerk Samen tegen Armoede en de inzet van ervaringsdeskundigen zijn verder uitgebouwd. Ook hebben we stappen gezet in de vereenvoudiging van regelingen.
In 2025 organiseerde de gemeente samen met onderwijsinstellingen, het lokale bedrijfsleven en Citymarketing Amersfoort voor het eerst een gezamenlijke studentenintroductiedag voor hbo en mbo, waarbij meer dan 50 bedrijven zich presenteerden en actief werd ingezet op het versterken van de verbinding tussen onderwijs, jong talent en de regionale arbeidsmarkt.
Veel van onze inzet ging in 2025 naar het verder vormgeven van de transformatie van de jeugdhulp. Samen met partners in de regio hebben we gewerkt aan een nieuwe manier van organiseren, waarin een sterke sociale en pedagogische basis het uitgangspunt vormt en specialistische hulp beschikbaar blijft voor wie dat nodig heeft. Met de gebiedsteams van MetMaya, de samenwerking met onderwijs, wijkteams en huisartsen en de start van de Taskforce Wachttijden zijn stappen gezet richting passende en betaalbare jeugdhulp.
Tegelijkertijd laten signalen van ouders zien dat nog niet alles goed gaat. Er is werk aan de winkel als het gaat om verbeteringen in de triage, communicatie, verwijzingen en samenwerking tussen huisartsen, wijkteams en aanbieders van jeugdhulp. Samen met de wachtlijsten laat dit zien dat het goed inrichten van de jeugdhulp tijd vraagt en dat het zorglandschap nog in ontwikkeling is. De eerste daling in het gebruik van jeugdzorg in 2025 is een voorzichtig positief signaal, maar geen eindpunt.
Ook op het gebied van gezondheid en ontmoeting hebben we voortgebouwd op een preventieve aanpak. Via wijkaanpakken, buurtsportcoaches en investeringen in sport- en beweegvoorzieningen stimuleerden we een gezonde leefstijl en sociale verbondenheid. In wijken als Liendert en het Soesterkwartier werkten inwoners, professionals en organisaties samen aan lokale oplossingen die aansluiten bij wat daar nodig is. Daarmee groeit stap voor stap een aanpak waarin inwoners zelf mede vormgeven aan hun leefomgeving.
De kracht van Amersfoort ligt in de betrokkenheid van inwoners. Vrijwilligers, mantelzorgers en maatschappelijke initiatieven vormen het sociale hart van de stad. In 2025 hebben we hen ondersteund door ruimte te geven aan bewonersinitiatieven, ontmoetingsplekken en informele netwerken. Tegelijkertijd zien we dat maatschappelijke veranderingen, zoals vergrijzing en een veranderende arbeidsmarkt, invloed hebben op vrijwillige inzet en mantelzorg. Het versterken van deze sociale netwerken blijft daarom een gezamenlijke opgave.
Inclusie en samenleven vroegen ook dit jaar voortdurende aandacht. We hebben gewerkt aan toegankelijkheid, inburgering, gelijke behandeling en het tegengaan van polarisatie. Door het ondersteunen van netwerken van sleutelpersonen, het faciliteren van dialoog en het stimuleren van initiatieven uit de stad hebben we bijgedragen aan een samenleving waarin verschillen er mogen zijn en inwoners zich veilig en gezien voelen.
In 2025 gingen we door met de opvang voor Oekraïense ontheemden en ontwikkelden we samen met partners een sterk inburgeringsstelsel met tijdige intakes en onderwijs. In 2025 is verder gewerkt aan de uitvoering en doorontwikkeling van de inburgering onder de Wet inburgering 2021. De Monitor Inburgering 2022–2024 laat zien dat de Amersfoortse aanpak met nadruk op persoonlijke begeleiding en een vroege start tijdens verblijf in het azc bijdraagt aan participatie richting werk, onderwijs en vrijwilligerswerk.
We wonnen afgelopen jaar de Zilveren Prokkel en het Paarse Toilet voor onze inzet op toegankelijkheid. In 2025 hebben we gewerkt aan passende ondersteuning voor inwoners die (tijdelijk) niet zelfstandig kunnen wonen of zich in een kwetsbare woonsituatie bevinden. Met de aanbesteding van de maatschappelijke opvang en de voorbereiding van een nieuwe opvanglocatie aan de Bergstraat toont Amersfoort zich een inclusieve stad. Tegelijkertijd zijn voorbereidingen getroffen voor nieuwe contracten voor Wmo-begeleiding en Beschermd Wonen, zodat ondersteuning ook in de toekomst beschikbaar blijft voor inwoners die dat nodig hebben.
Wij hebben te maken met een groot aantal regionale verbanden in het sociale domein. Het succes ervan wisselt. Aandacht is nodig voor slagvaardige regionale besluitvorming, gezamenlijke monitoring en bestuurlijke afspraken over risico’s en middelen. Daarnaast zien wij dat voor veel onderdelen binnen het programma sociaal een capaciteitstekort bij partners, aanbieders, vrijwilligers en professionals een rol speelt. Dit vraagt om blijvende samenwerking met partners en scherpe keuzes, lokaal én landelijk, om ondersteuning toegankelijk en uitvoerbaar te houden.
In het sociaal domein zijn er halverwege het jaar forse bedragen vanuit het Rijk toegevoegd aan de begroting voor de uitvoering van o.a. afspraken die met het Rijk zijn gemaakt over de Jeugdzorg en Integraal Zorgakkoord. Door de late toevoeging konden deze middelen nog niet (volledig) ingezet worden voor de uitvoering in 2025. De toevoeging is een van de belangrijke redenen waarom er een relatief groot bedrag overblijft in het sociaal domein.