Verbonden partijen

Portefeuillehouder
Willem-Jan Stegeman

Inleiding

Het is van belang dat de raad inzicht heeft in de verbonden partijen om een verantwoord oordeel te kunnen vormen over de financiële positie en de baten en lasten van de gemeente. Dit stelt de raad in staat om de controlerende en kaderstellende rol effectief uit te voeren. In deze paragraaf gaan we in op de verbonden partijen waarmee we als gemeente samenwerken. Voor deze partijen gaan we in op de volgende onderwerpen:

• Definitie die wij hanteren voor verbonden partijen;
• Visie op en beleid ten aanzien van verbonden partijen;
• Sturing en control op verbonden partijen.

Daarna volgt een overzicht van alle verbonden partijen, de wijze waarop de gemeente een belang heeft in de verbonden partij, het openbaar belang dat ermee gediend wordt en de financiële gegevens van de verbonden partij, zoals het eigen vermogen, vreemd vermogen en het verwachte rekeningresultaat. Daarnaast melden we de voor de gemeente relevante ontwikkelingen en risico's die verbonden zijn aan deze samenwerkingsverbanden.

In de programmateksten staat een lijst van de verbonden partijen voor het betreffende programma.

Beleidskader/ algemene uitgangspunten

De verbonden partijen spelen een belangrijke rol in het realiseren van onze gemeentelijke doelstellingen en het uitvoeren van diverse taken. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten definiëren we een verbonden partij als een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Deze partijen consolideren we niet in de gemeentelijke begroting en jaarstukken, maar vereisen wel specifieke aandacht vanwege hun impact op de gemeentelijke financiën en uitvoering van beleid.
Van een financieel belang is sprake als:

• een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat;
• de gemeente voor bedragen aansprakelijk kan worden gesteld indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt.

Partijen waar we geen financieel belang in hebben, maar waar wel een financieel risico aan kleeft, zoals bijvoorbeeld een door de gemeente gesubsidieerde instelling, vallen niet onder de definitie van een verbonden partij. Dat geldt ook voor leningen en garantstellingen.

Van een bestuurlijk belang is sprake als de gemeente zeggenschap heeft, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Dit betekent concreet dat er sprake is van een bestuurlijk belang als een portefeuillehouder, raadslid of ambtenaar van de gemeente namens de gemeente in het bestuur van de partij plaatsneemt of namens de gemeente stemt.

Visie en beleid

In 2025 is gewerkt aan een nieuwe visie en het beleid met betrekking tot verbonden partijen die wordt vastgelegd in een nieuwe Nota Verbonden partijen. Deze wordt in het voorjaar 2026 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. De nota gaat over de sturing door en informatievoorziening aan de Gemeenteraad. Met de nota beschikt de gemeente over een pakket aan kaders die bijdragen aan het goed functioneren van de relatie tussen gemeente en verbonden partijen. Dit met als achterliggend doel ervoor te zorgen dat beoogde bestuurlijke doelen met onze verbonden partijen ook daadwerkelijk tot realisatie komen. Het huidige beleid met betrekking tot verbonden partijen is opgenomen in de Nota Externe Partijen .

Het aangaan van banden met (verbonden) derde partijen komt voort uit het publiek belang. Verbindingen met derde partijen zijn een manier om een publieke taak uit te voeren. Het uitgangspunt blijft gelijk ongeacht of het college ervoor kiest om taken binnen de interne ambtelijke organisatie of bij verbonden partijen te beleggen: de gemeentelijke begrotingsdoelstellingen moeten met minimale risico’s zo efficiënt en effectief mogelijk worden gerealiseerd.

Onze inzet
De rol van aandeelhouder en van deelnemer in verbonden partijen vullen we actief in. Dit door onder meer periodiek overleg met verbonden partijen over de ontwikkeling van de verbonden partij. Dit op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau. De frequentie stemmen we af op het belang van de gemeenten bij de verbonden partij en eventuele actuele ontwikkelingen. Onze inzet is een stabiele bedrijfseconomische ontwikkeling van de verbonden partijen op een dusdanige wijze dat de gemeentelijke doelstellingen en belangen zo goed mogelijk worden geborgd. Bevordering van de good governance van de verbonden partijen en toetsing van de marktconformiteit zijn onderdeel van onze inzet. Met good governance bedoelen we dat het bestuur en het toezicht gezamenlijk borgen dat de organisatiedoelstellingen van een verbonden partij in voldoende mate bijdragen aan de publieke doelen en risico's beheerst worden.