Met deze jaarverantwoording blikken wij terug op 2025. Dit was het laatste volledige jaar van deze bestuursperiode en een jaar waarin opnieuw veel is gebeurd. We hebben in 2025 veel geoogst wat we eerder hebben gezaaid. Tegelijkertijd was 2025 een jaar waarin de grenzen van de fysieke en organisatorische ruimte voor ambities en ideeën knelden.
Daarnaast liepen ook in 2025 geopolitieke spanningen op die weerslag hadden op Amersfoort. Het was een jaar waarin verharding, polarisatie en spanningen voelbaar waren op straat in Amersfoort, Hoogland en Hooglanderveen. Elkaar blijven ontmoeten, begrip voor elkaar hebben en in gesprek raken is belangrijk. In een stad waar je respectvol met elkaar kunt leven, waar je je prettig voelt en vrij. Dit vraagt blijvende aandacht van ons allemaal.
We denken twee generaties vooruit
Met de bril van twee generaties vooruit zijn stappen gezet voor een leefbare, duurzame en sociale toekomst van onze (toekomstige) inwoners van de gemeente. De groei van Amersfoort vraagt om zorgvuldige keuzes in de fysieke ruimte. Met het vaststellen van meerdere omgevingsprogramma’s afgelopen jaar, waaronder Mobiliteit, Hoogland-West, Biodiversiteit, Werklocaties en Horeca & Terrassen, zijn belangrijke kaders gesteld om onze stad leefbaar, groen, bereikbaar en economisch veerkrachtig te houden.
De mobiliteitstransitie kwam in een nieuwe fase: met de invoering van de Zero Emissie Zone, uitbreiding van betaald parkeren en voorbereidingen voor meer 30 ‑ km/uur wegen. De fietser en wandelaar krijgen meer ruimte en het gebruik van het openbaar vervoer stimuleren we als alternatief voor de privéauto. In 2025 bleven wij werken aan de energievoorziening van de toekomst. Daarbij is ingezet op een breed pakket van maatregelen van isolatie van woningen tot het zetten van verdere stappen voor grootschalige energieopwekking. Tegelijkertijd werden de gevolgen van netcongestie steeds voelbaarder, waardoor het versterken van onze energievoorziening en het ontwikkelen van een publiek warmtebedrijf urgenter werden.
Woningbouw bleef een grote opgave. In 2025 zijn minder woningen opgeleverd dan gehoopt, als gevolg van landelijke trends in vergunningverlening, bouwkosten en marktomstandigheden. We hebben deze terugval lokaal zo goed mogelijk opgevangen met doorstroommaatregelen, een nieuwe huisvestingsverordening, extra inzet op de huisvesting van statushouders en het tegengaan van leegstand. Daarnaast zijn er voorbereidingen voor de bouw van ongeveer 15.000 woningen. Zo is afgelopen jaar het ontwikkelkader voor Bovenduist vastgesteld, waar de komende jaren ongeveer 3.000 woningen worden gebouwd. Daarnaast heeft Amersfoort € 21,9 miljoen ontvangen voor de grootschalige gebiedsontwikkelingen in de Spoorzone (Langs Eem en Spoor, Hoefkwartier) en A1-zone (Vathorst-Bovenduist). Met deze middelen kunnen we woningbouwplannen vlot trekken en investeringen in de openbare ruimte doen.
Onze stad is het afgelopen jaar ook weer groener geworden. Met subsidies en acties voor inwoners zijn meer dan 2500 m² groene daken aangelegd en zijn ruim duizend bomen en duizenden planten uitgedeeld. In de openbare ruimte zijn bijna 900 nieuwe bomen geplant en ruim 11.000 m² vergroend. Daarnaast zien we dat in 2025 met het project 'versnelling openbare ruimte' voor het eerst sinds 2013 de achterstand in het onderhoud van onder andere rioleringen, straten en kunstwerken wordt ingelopen.
Tot slot organiseerde de gemeente in september 2025 informatieavonden over mogelijke locaties voor de opvang van vluchtelingen in Vathorst en Schothorst. Het college heeft toen geluisterd en geconstateerd dat het perspectief van omwonenden, belangenverenigingen en de gemeenteraad onvoldoende is meegenomen. Achteraf gezien had dat eerder en breder gemoeten. Het college besloot daarop om het perspectief van inwoners en organisaties beter te betrekken en het proces opnieuw vorm te geven. De eerste gesprekken werden eind 2025 gevoerd.
Een sterke sociale basis met gelijke kansen om mee te doen
In 2025 bouwden we ook verder aan sociaal en inclusief Amersfoort, met gelijke kansen en waar iedereen moet kunnen meedoen. Het afgelopen jaar liet opnieuw zien hoe belangrijk een sterke sociale basis is. Door in te zetten op preventie, wijkgericht werken en samenwerking tussen zorg, welzijn, onderwijs en inwoners werken we aan duurzame oplossingen voor sociale vraagstukken. Preventie is daarbij geen abstract begrip, maar zichtbaar in concrete initiatieven: van taalontwikkeling tot valpreventie en van mentale gezondheid tot het versterken van pedagogische ondersteuning rondom gezinnen. Deze inzet helpt om problemen eerder te signaleren en zwaardere zorg waar mogelijk te voorkomen.
Het uitvoeringsprogramma Meedoen en Rondkomen ging van start: stress-sensitief werken werd breed ingevoerd, regelingen worden eenvoudiger en het netwerk Samen tegen Armoede werd versterkt. In de jeugdhulp zetten we stappen in de transformatie naar een meer preventieve en toegankelijke aanpak, nieuwe werkwijzen in gebiedsteams en de Taskforce Wachttijden. Tegelijkertijd tonen signalen van ouders en gezinnen aan dat er nog veel te verbeteren is. Het is daarom belangrijk dat ouders structureel zijn betrokken bij de knelpunten en verbeteringen en dat er beter wordt samengewerkt tussen zorgpartijen.
Niet alles kan, en zeker niet tegelijkertijd
Een boodschap die zich in de geschiedenis vaker heeft herhaald en ook afgelopen jaar zichtbaar was. Bijvoorbeeld als het gaat om het prioriteren van projecten in de binnenstad of het maken van keuzes in grote gebiedsontwikkelingen. Het maken van keuzes en prioriteren is noodzaak om ambities te realiseren. Dat is niet makkelijker geworden met de veelheid aan belangen, de beperkte ruimte en benodigde capaciteit daarvoor. Dus werden we opnieuw geconfronteerd met de realiteit dat niet alles mogelijk is en zeker niet tegelijkertijd. Dat zien we ook aan het bruto jaarresultaat van € 32,4 miljoen, vóór bestemming en overheveling. Dat is weliswaar ongeveer € 13,9 miljoen minder dan vorig jaar, maar nog steeds een flink positief bedrag. De financiële meevallers zijn deels veroorzaakt doordat een aantal projecten vanwege uiteenlopende interne én externe oorzaken niet (volledig) uitgevoerd konden worden. Ook ontvingen we gedurende het jaar middelen bij onder andere de gemeentefondscirculaires die we niet meer volledig in 2025 konden inzetten, onder andere voor Jeugdhulp. Ook ontvingen we op enkele terreinen middelen van het Rijk die we konden inzetten in plaats van eerder begrote eigen middelen (zoals de incidentele middelen voor IZA/GALA). En tot slot hebben we een voordeel wat betreft kapitaallasten en personeelslasten.
Resultaten om op voort te bouwen
De afgelopen jaren hebben we keuzes gemaakt aan de hand van het coalitieakkoord Akkoord! 2022-2026. We hebben daarbij gekozen voor een duurzame en sociale ontwikkeling van onze gemeente, in balans met de omgeving en binnen de grenzen van onze planeet.
We hebben daarbij volop ruimte gegeven aan bedrijven, ondernemers en inwoners die willen bijdragen aan de verandering naar een groene en sociale toekomst. We zijn daarbij als college meer de wijken in gegaan afgelopen jaar. Want het Stadhuis staat ten dienste aan de inwoners van onze mooie gemeente. Een mooi voorbeeld daarvan is de gelote burgerraad. In 2025 vond de eerste gelote burgerraad over het verminderen van afval plaats. Het doel van de burgerraad is om de lokale democratie te versterken en besluitvorming te verrijken. Een ander voorbeeld is de realisatie van het Joods herdenkingsmonument ter nagedachtenis aan 360 vermoorde Joodse Amersfoorters in de Tweede Wereldoorlog. Zowel het zorgvuldige proces dat hieraan voorafging als de uiteindelijke totstandkoming en het moment van onthulling kenmerkte zich door een hechte samenwerking tussen vertegenwoordigers van Joods Amersfoort, betrokken inwoners, kunstenaar organisaties en de gemeente.
Kortom, er ligt een stevige basis om op voort te bouwen in de komende jaren. Daar zijn wij als college trots op. Bovendien laat dit college de gemeentefinanciën robuust achter met een structureel sluitende begroting in de komende jaren.