Inleiding
Amersfoort is een fijne stad om te wonen, werken, winkelen en te ontspannen. Dat willen we graag zo houden. Door de groei van het aantal inwoners en woningen staat dit onder druk. Om Amersfoort ook in de toekomst leefbaar, bereikbaar en klimaatbestendig te houden is het nodig anders om te gaan met mobiliteit en de beschikbare ruimte. Daarom geven we ruimte aan en stimuleren we lopen, fietsen, het gebruik van OV en deelvervoer als alternatief voor de privéauto.
De Gemeente Amersfoort werkt hard aan de toekomst. Zo hebben we deelgenomen aan de prijsvraag Europan18 2026-2026, waar door een jury de drie beste ontwerpen zijn uitgekozen. Deze werken we verder uit, samen met de ontwerpers en eigenaren van de locaties. Ook is in 2025 is het U-Ned Gebiedsonderzoek Amersfoort Spoorzone en Heuvelrugzone opgeleverd. Het geeft inzichten over de mogelijkheden voor de ontwikkeling van dit gebied voor de toekomst (2040-2050).
Ook in het Gebiedsperspectief A(mersfoort) tot Z(eist) is een toekomstbeeld geschetst. De uitkomst van het onderzoek laat zien hoe natuur, wonen, recreatie, water, werk en Defensie goed kunnen samengaan. Op basis hiervan zal een nieuwe bestuursovereenkomst worden gesloten. Daarnaast is het pupillenveld van voetbalvereniging Hoogland als voorkeurslocatie gekozen voor een nieuw zwembad in Hoogland. Bovendien zijn er verschillende beleidsstukken vastgesteld als verdere uitwerking van de Omgevingsvisie Amersfoort 2030-2040.
Op het gebied van woningbouw hebben we het Omgevingsprogramma Volkshuisvesting opgesteld. Hierin zijn de beleidsuitgangspunten voor Wonen opgenomen. Met ontwikkelende partijen hebben we in 2025 plannen voor woningbouw verder uitgewerkt (totaal werken we aan circa 15.000 woningen tot 2040) en met partners als het Rijk en de Provincie werken we samen om partijen te helpen bij realisatie, onder andere met subsidies. Desondanks viel de realisatie van nieuwe woningen in 2025 tegen (436 toevoegingen). Net als in de rest van Nederland hebben ontwikkelende partijen last van moeilijke omstandigheden voor de bouw. We verwachten dat we ook de komende jaren te maken krijgen met een teruggang.
Verder zijn in 2025 de doorstroommaatregelen voortgezet. In 2025 is ook de nieuwe huisvestingsverordening opgesteld. Er is extra inzet op de huisvesting van statushouders en andere doelgroepen, door onder andere inzet van directe bemiddeling en door samenwerking met corporaties en zorginstellingen. Om de woningvoorraad beter te benutten, zijn we leegstand tegengegaan en wordt een leegstandsverordening vastgesteld.
Amersfoort werkt aan een grote mobiliteitstransitie om de stad leefbaar, groen en gezond te houden. Omdat de stad groeit en we die bereikbaar willen houden en omdat de gevolgen van klimaatverandering steeds merkbaarder worden, wil de gemeente dat inwoners zich vaker lopend, fietsend, met het openbaar vervoer of via deelmobiliteit verplaatsen, en minder afhankelijk zijn van de auto. Daarom wordt geïnvesteerd in goede fiets- en voetgangersroutes, betere OV- en deelmobiliteitsvoorzieningen en slim parkeerbeleid. In 2025 is het omgevingsprogramma mobiliteit vastgesteld, waarin alle vormen van vervoer integraal worden bekeken volgens het STOMP-principe.
In 2025 zijn belangrijke stappen gezet. Zo is per 1 januari de Zero Emissie Zone in het kernwinkelgebied ingevoerd, waardoor vervuilende bedrijfs- en vrachtauto's daar niet langer welkom zijn. Vanaf 1 oktober is fase 1 van betaald parkeren ingegaan, waarmee het gebied met parkeerregulering sterk is uitgebreid.
Ook zijn de voorbereidingen gestart om begin 2026 op veel wegen de maximumsnelheid te verlagen van 50 naar 30 kilometer per uur. Daarnaast is gewerkt aan de nieuwe fietskelder aan de zuidzijde van het station: kabels en leidingen zijn verlegd en de maaiveldstalling is verwijderd, zodat de bouw in 2026 kan beginnen. Verder vragen we bij verschillende partijen aandacht voor de stationslocaties Amersfoort Centraal en Amersfoort Schothorst. Beide stations verdienen investeringen om hen toekomstbestendig te maken.
In 2025 heeft Amersfoort gewerkt aan een toekomstbestendige energievoorziening met een breed pakket aan maatregelen. Het Isolatieoffensief ondersteunde inwoners bij woningisolatie, al ontstond vertraging door het faillissement van uitvoerder Winst Uit Je Woning. Na een doorstart eind 2025 kon de ondersteuning weer worden hervat. Daarnaast hielpen de FIX-brigades huishoudens met een lager inkomen met kleine energiebesparende ingrepen. De besteding van de SPUK Energiearmoede bleef achter door personele wisselingen en de zoektocht naar een nieuwe uitvoerder voor de koelkastenactie; resterende middelen worden in 2026 en 2027 ingezet.
Het windenergieproject op Isselt heeft het nodige teweeggebracht in de samenleving en dat is begrijpelijk. Mensen maken zich zorgen over de impact op hun leefomgeving. Via onder andere de omgevingsadviesraad faciliteren wij het gesprek met omwonenden over het maken van (bovenwettelijke) afspraken over de impact van de windmolens op de omgeving. De omgevingsadviesraad is niet gericht op het bepalen of de windmolens er wel of niet komen. Die afweging ligt bij de gemeenteraad. Ook is gewerkt aan extra maatregelen om gezondheid van inwoners en de natuur en ecologie te beschermen.
Amersfoort zette stappen naar aardgasvrije wijken, onder andere in Schothorst ‑ Zuid, Nieuwland en de binnenstad. Om de warmtetransitie betaalbaar en betrouwbaar te houden, nam de gemeenteraad een principebesluit voor de oprichting van een publiek warmtebedrijf, samen met EBN, Netverder en de provincie Utrecht. De gemeente stimuleerde daarnaast duurzame warmtebronnen zoals geothermie en warmte uit de RWZI. Ondernemers zijn ondersteund bij verduurzaming en uitdagingen door netcongestie. Ook is onderzoek gedaan naar energyhubs en is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de stichting Duurzaam Netwerk Amersfoort.
Netcongestie werd in 2025 een groeiend probleem doordat de vraag naar elektriciteit sneller toenam dan de capaciteit van het netwerk. De gemeente werkt nauw samen met de netbeheerder en andere overheden aan oplossingen via de Energy Board Utrecht en voert een actieplan uit om de gevolgen voor inwoners en bedrijven te beperken. Via communicatiecampagnes zijn inwoners geïnformeerd over de oorzaak en impact van netcongestie.
Tot slot hebben we in lijn met coalitieafspraken om actiever en strategischer grondbeleid te gaan voeren kavels gekocht voor ruimtelijke ontwikkelingen en sociale structuren te versterken. Bijvoorbeeld vastgoed aan de Meridiaan en de Kleine Haag. De raad besluit in de nieuwe bestuursperiode over het herijkte grondbeleid.