Wat hebben we bereikt?
Programma Sociaal | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Wat hebben we bereikt? | |||||||
Inwoners hebben bestaanszekerheid | |||||||
Toelichting: | |||||||
We hebben er ook in 2025 aan gewerkt dat inwoners zich minder zorgen maken over bestaanszekerheid. We probeerden als gemeente zo goed mogelijk om, binnen onze mogelijkheden, bij te springen in de gaten die het Rijk liet vallen. Ook in 2025 drukten stijgende en onzekere prijzen van energie, vervoer, wonen en voedsel zwaar op een grote groep mensen. Te weinig financiële armslag om basisvoorzieningen te kunnen bekostigen, betekent leven in bestaansonzekerheid voor huishoudens en een minder weerbare samenleving. We hebben inwoners zoveel mogelijk zekerheden gegeven in een onzekere wereld. Zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen, zekerheid van werk en mee kunnen doen in de maatschappij. | |||||||
Wat hebben we daarvoor gedaan? | |||||||
| |||||||
Toelichting: | |||||||
Hoe hebben we dit doel gemeten? | |||||||
% huishoudens met geregistreerde problematische schulden | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | ||
6,9 | 7,4 | 8,2 | 8,3 | 8 | 8,2 | ||
Bron: | CBS | ||||||
Toelichting: | Dit is bepaald met behulp van registraties over betalingsachterstanden bij: de Belastingdienst, de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), de Sociale Verzekeringsbank (SVB), het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV), en voor eigen bijdragen Wlz/Wmo, bij BKR geregistreerde betalingsachterstanden en schuldregelingen, wanbetalers van de zorgverzekering, de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) en bijstandsvorderingen. Afgelopen jaren hebben we een toename van het percentage huishoudens met problematische schulden gezien. Verschillende factoren zijn hierop van invloed: sterk gestegen energie- en huurkosten, en het innen van coronaleningen van ondernemers door de belastingdienst. Maar ook de toename van gokschulden en betalingsachterstanden door kopen op krediet spelen mee, deze vormen van schulden zijn oververtegenwoordigd onder jongeren. Door de inzet op vroegsignalering, waarbij inwoners met kleine schulden worden benaderd met een hulpaanbod en het succesvol integreren van de jongerenaanpak in de lopende dienstverlening is het gelukt het percentage huishoudens met problematische schulden in Amersfoort te doen afnemen. Gemeente Amersfoort blijft zich inzetten om dit percentage verder te doen dalen. | ||||||
% huishoudens met risico op armoede | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | ||
5,7 | 4,3 | 3,1 | 6,1 | ||||
Bron: | CBS | ||||||
Toelichting: | Dit zijn huishoudens die leven onder de lage-inkomensgrens. Deze huishoudens lopen risico op armoede. Inkomenscijfers zijn gebaseerd op registratiecijfers van onder andere de Belastingdienst en lopen daardoor altijd achter. Het meest recente cijfer is een voorlopig cijfer. Cijfers van voorgaande jaren waren ook voorlopig. Hierdoor kunnen definitieve cijfers van voorgaande jaren verschillen van eerder gerapporteerde (voorlopige) cijfers. De cijfers voor 2024 zijn nog niet beschikbaar en worden in de loop van dit jaar verwacht. Vanaf 2024 gebruikt het CBS een nieuwe definitie van armoede. Hierdoor worden de cijfers voor de indicator ‘% huishoudens met risico op armoede’ vanaf 2025 niet meer gepubliceerd. Vanaf de begroting 2026 sluiten we aan bij de nieuwe definitie van het CBS en gebruiken we de indicator ‘% personen dat in armoede leeft’. Huishoudens die in armoede leven hebben na het betalen van vaste lasten (wonen, energie en zorg) te weinig geld over voor noodzakelijke uitgaven zoals voeding. Uit landelijke CBS-cijfers blijkt dat in 2024, op basis van de nieuwe definitie van armoede, voor het eerst in vijf jaar meer mensen in armoede leefden. Dat de armoede in Nederland in 2024 is toegenomen komt volgens het CBS door het wegvallen van de energietoeslag. Het CPB verwacht in 2026 een lichte daling van de armoede, maar deze verwachting is onzeker en afhankelijk van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de economie. Eerdere CPB-verwachtingen gingen uit van een lichte stijging, afhankelijk van economische groei, inflatie, koopkrachtmaatregelen en internationale ontwikkelingen. | ||||||
Inwoners leven in gezondheid | |||||||
Toelichting: | |||||||
Gezondheid en vitaliteit van inwoners zijn van groot belang om mee te kunnen doen en een betekenisvol bestaan te kunnen leiden. We gaven in 2025 prioriteit aan een preventieve aanpak. Voorkomen is namelijk beter dan genezen. Hierbij hadden wij aandacht voor verschillen in gezondheid tussen inwoners en concentreerden we onze inzet in de wijken waar dit het hardst nodig is. We stimuleerden participatie, werkten aan het vergroten van de gezondheidsvaardigheden en faciliteerden bewegen en sport. We werkten daarvoor aan een groene, gezonde, toegankelijke, bewegingsuitlokkende en duurzame omgeving. | |||||||
Wat hebben we daarvoor gedaan? | |||||||
1. We hebben in 2025 op een aantal manieren preventie versterkt:
2.
3. Door de brede Regeling Combinatiefuncties zijn de buurtsportcoaches gekoppeld aan preventie en welzijn en is sport en bewegen vaker opgenomen rondom activiteiten. De buurtsportcoaches zijn één van de kernpartners binnen de wijkaanpak Sociaal. 4. Op 28 januari 2025 werd het Meerjaren Investerings Programma Sport- en beweegaccommodaties (MIP Sport) unaniem aangenomen door de raad, en zijn veel projecten in uitvoering genomen. Een overzicht is te vinden op: Meerjaren InvesteringsProgramma Sport | Gemeente Amersfoort. Daar zijn ook de projecten te vinden die bijdragen aan een steeds beter voor sport en bewegen geschikte openbare ruimte. 5. Tweejaarlijks wordt een vitaliteitsmonitor afgenomen onder de sportverenigingen in Amersfoort om de vitaliteit van de verenigingen te monitoren en gericht verder te ondersteunen. In de loop van 2025 gaf inzicht in de vitaliteit op diverse vlakken. NOC*NSF had in 2025 minder budget beschikbaar voor opleiding voor verenigingen. We hebben dit opgevangen vanuit de sportbegroting waardoor maatwerkondersteuning mogelijk bleef. Vanaf de zomer van 2025 is een pilot gestart met de aanstelling van een sportclubadviseur om de samenwerking met ondernemende sportaanbieders verder te ontwikkelen. Er ontstaat steeds meer passend aanbod zoals bij voorbeeld sociale fitness in samenwerking met de beide MBO’s waardoor inactieve inwoners betaalbaar kunnen fitnessen, maar wel met de juiste begeleiding. | |||||||
Toelichting: | |||||||
Hoe hebben we dit doel gemeten? | |||||||
% goed of zeer goed ervaren gezondheid bij volwassenen en senioren | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | ||
76 | 77 | 80 | |||||
Bron: | GGD Gezondheidsmonitor | ||||||
Toelichting: | Ervaren gezondheid weerspiegelt het oordeel over de eigen gezondheid. Ervaren gezondheid lijkt een belangrijker maat voor de gezondheid van mensen dan de daadwerkelijke aanwezigheid van ziektes en/of beperkingen. De nieuwe definitie van positieve gezondheid van Machteld Huber (gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven) sluit hierop aan. Deze indicator is voor het laatst gemeten in 2024 en zal opnieuw bepaald worden in 2028. | ||||||
Inwoners hebben gelijke kansen om hun talenten te ontwikkelen en ontplooien. | |||||||
Toelichting: | |||||||
Kansengelijkheid in het onderwijs was voor ons in 2025 het uitgangspunt. Inwoners kregen van jongs af aan de ruimte en gelegenheid om zich te ontwikkelen tot competente en weerbare volwassenen. We stelden hen in staat op te groeien in een veilige en stimulerende (thuis)omgeving waarin zij hun talenten konden ontwikkelen en ontplooien. Dat legt de basis voor een leven lang leren en het vermogen om je te ontwikkelen in elke fase van je leven. | |||||||
Wat hebben we daarvoor gedaan? | |||||||
| |||||||
Toelichting: | |||||||
Hoe hebben we dit doel gemeten? | |||||||
% jongeren 0-23 jaar met Jeugdzorg | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | ||
9,9 | 10,9 | 11,3 | 11,3 | 9,7 | 10 | ||
Bron: | CBS | ||||||
Toelichting: | Deze indicator is gebaseerd op de Amersfoortse jongeren tot en met 22 jaar die jeugdzorg ontvingen in het eerste halfjaar van het betreffende jaar. De realisatiecijfers over het gebruik van zorg ijlen sterk na. Halfjaarlijks worden de cijfers geactualiseerd op de landelijke monitor www.waarstaatjegemeente.nl. Het meest recente cijfer is een voorlopig cijfer. Cijfers van voorgaande jaren waren ook voorlopig. Hierdoor kunnen definitieve cijfers van voorgaande jaren verschillen van eerder gerapporteerde (voorlopige) cijfers. In het kader van de Hervormingsagenda van de Jeugd 2023 is het streven om jeugdhulp beschikbaar te houden voor jeugdigen en gezinnen in de meest kwetsbare situaties. We streven naar minder noodzakelijke jeugdhulp dan bij andere gemeenten met 100.000-300.000 inwoners. Het jaar 2024 was een overgangsjaar waarin vanwege zorgcontinuïteit veel jeugdigen hun lopende trajecten nog afmaken bij (p*q) aanbieders waar zij hun traject voor 1 januari 2024 zijn gestart. Om deze reden zien we in 2024 nog geen verdere daling van het aantal en gebruik van aanvullende specialistische jeugdhulp. Tegelijkertijd zien we dat de intensiteit en duur van deze jeugdhulptrajecten toeneemt. We zien nu dat in 2025 minder kinderen en jongeren gebruik maakten van een vorm van jeugdzorg. Hoewel het streefcijfer voor het aantal jongeren in de jeugdzorg lijkt te zijn behaald op basis van de voorlopige cijfers, betekent dit niet dat de opgave is afgerond. De aanwezigheid van de wachtlijst van MetMaya laat zien dat het zorglandschap nog niet genoeg in balans is. Wachtlijsten zullen altijd blijven, we streven wel naar aanvaardbare wachttijden. Hier worden landelijke standaarden voor ontwikkeld | ||||||
% voortijdig schoolverlaters | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | ||
1,6 | 2,4 | 2,3 | 2,1 | 1,5 | |||
Bron: | DUO | ||||||
Toelichting: | Voortijdig schoolverlaten proberen we te voorkomen. Amersfoort heeft over het schooljaar 23/24 (meest actuele beschikbare cijfers) met 2,1% een iets positiever resultaat in vergelijking met het landelijk cijfer waar het gemiddelde 2,3% is. Cijfers voor schooljaar 2024/2025 zijn nog niet beschikbaar. De indicator staat op www.waarstaatjegemeente.nl bij de indicatoren uit het Besluit Begroting en Verantwoording die het Rijk verplicht stelt in de Begroting. | ||||||
Inwoners ontmoeten elkaar en zien naar elkaar om | |||||||
Toelichting: | |||||||
We hebben er in 2025 aan gewerkt dat Amersfoorters zich inzetten voor elkaar. Dat betekent dat zij op elkaar letten, oog hebben voor elkaar, elkaar helpen en zich inzetten voor anderen. Het sociale hart van Amersfoort - met de vele vrijwilligers en organisaties - was zichtbaar en voelbaar. Om de sociale cohesie tussen onze inwoners te bevorderen werkten we aan voldoende ontmoetingsplekken zijn, zowel binnen als buiten. We stelden per wijk vast wat hiervoor nodig was. De sociale basisinfrastructuur en iedereen die daar actief in is, vormden de ruggengraat en droegen bij aan de veerkracht van onze samenleving. Wij hadden niet alleen aandacht voor voorzieningen, maar stimuleerden en ondersteunden juist ook informele netwerken en burgeractiviteiten die gericht waren op het vormgeven van betekenisvolle relaties tussen inwoners. | |||||||
Wat hebben we daarvoor gedaan? | |||||||
| |||||||
Toelichting: | |||||||
Hoe hebben we dit doel gemeten? | |||||||
Schaalscore sociale cohesie | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | ||
6,3 | 6,3 | 6,3 | 6,5 | ||||
Bron: | |||||||
Toelichting: | Het kengetal sociale cohesie (ook wel sociale samenhang) wordt 1x in de twee jaar gemeten. Het is berekend op basis van de mening van inwoners over vier stellingen: de mensen in deze buurt kennen elkaar nauwelijks, de mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om, ik woon in een gezellige buurt waar veel saamhorigheid is, en ik voel mij thuis bij de mensen die in deze buurt wonen. De score varieert van 0 (=geen samenhang) tot 10 (=veel samenhang). Het betreft hier een cijfer gebaseerd op een steekproef. | ||||||
Inwoners kunnen zichzelf zijn en doen mee naar vermogen op de manier die bij ze past. | |||||||
Toelichting: | |||||||
Amersfoort is een inclusieve stad. Iedereen is welkom in Amersfoort en moet zich veilig (kunnen) voelen, ongeacht leeftijd, achtergrond, geloof, afkomst, beperking, LHBTIQA+ of seksuele geaardheid. Iedereen doet mee op de manier en in de mate die het beste bij je past, en we probeerden daarom ook in 2025 polarisatie en segregatie te voorkomen. Mensen zijn verschillend en daarom kan meedoen voor iedereen wat anders betekenen. We ondersteunden en stimuleerden meedoen naar vermogen en bevorderden de regie die ieder op zijn leven heeft. Meedoen is geen strak keurslijf waar iedereen zich in moet voegen. Om mee te kunnen doen is ook ruimte nodig, om te vinden wat bij je past of om zelf invulling te geven aan meedoen. We zijn hierover in 2025 veel in gesprek geweest met partijen in de stad en vooral ook met inwoners. | |||||||
Wat hebben we daarvoor gedaan? | |||||||
| |||||||
Toelichting: | |||||||
Hoe hebben we dit doel gemeten? | |||||||
% vrijwilligers | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | ||
33 | 34 | 36 | 37 | ||||
Bron: | Stadspeiling Gemeente Amersfoort, O&S | ||||||
Toelichting: | Dit is gemeten onder een steekproef van alle inwoners van 16 tot 85 jaar. Het betreft het aandeel dat aangeeft de afgelopen 12 maanden actief geweest te zijn als vrijwilliger (onbetaald werk buiten het eigen huishouden). | ||||||
% werkloosheid | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | ||
4,4 | 3,3 | 3,6 | 3,8 | 3,5 | |||
Bron: | CBS, Enquete Beroepsbevolking | ||||||
Toelichting: | Het percentage mensen zonder betaald werk dat op zoek is naar werk en beschikbaar is voor de arbeidsmarkt per 100 inwoners van 15 jaar tot AOW-leeftijd. De nieuwe cijfers voor 2025 zijn naar verwachting in de loop van dit jaar beschikbaar | ||||||
Inwoners leven zelfstandig, veilig thuis in hun eigen omgeving | |||||||
Toelichting: | |||||||
We hebben in 2025 inwoners van Amersfoort zoveel mogelijk ondersteund om zelfstandig te leven. | |||||||
Wat hebben we daarvoor gedaan? | |||||||
| |||||||
Toelichting: | |||||||
Hoe hebben we dit doel gemeten? | |||||||
% ouderen (70+) dat zelfstandig woont | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | ||
94,4 | 93,9 | 93,8 | 93,8 | 93,9 | 94,1 | ||
Bron: | CBS | ||||||
Toelichting: | Het cijfer toont het percentage personen van 70 jaar en ouder dat in het betreffende jaar zelfstandig woont. Een persoon woont zelfstandig als hij of zij niet in een instelling (zoals een verpleeg- of verzorgingshuis) woont. In het programma Langer Thuis heeft het Rijk de ambitie opgenomen om ouderen te helpen in hun vertrouwde omgeving zelfstandig oud te worden met een goede kwaliteit van leven. Het aandeel zelfstandig wonenden is in Amersfoort iets lager dan in andere gemeenten met 100.000 tot 300.000 inwoners (in 2025 was het aandeel daar 94,8%). Het is niet mogelijk om eenduidig een oorzaak aan te wijzen waarom het streefcijfer niet behaald is, aangezien hier veel factoren invloed op hebben. Of inwoners thuis kunnen wonen is afhankelijk van de intensiteit van de zorgvraag. Daarnaast kan bijvoorbeeld een onvoldoende sociaal netwerk of overbelasting/uitvallen van het netwerk/mantelzorgers een reden zijn niet meer thuis te kunnen wonen. T.o.v. 2023 en 2024 is er een licht stijgende lijn in het aantal inwoners van 70 jaar en ouder. | ||||||
% Wmo-ondersteuning | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | ||
5,9 | 5,8 | 5,7 | 6,2 | 6 | 5,9 | ||
Bron: | CBS | ||||||
Toelichting: | Deze indicator betreft het aantal inwoners met een WMO indicatie met maatwerkarrangementen in het eerste halfjaar van het betreffende jaar per 100 inwoners. Deze indicator komt uit het Besluit Begroting en verantwoording (BBV). De BBV indicatoren staan gepubliceerd op www.waarstaatjegemeente.nl. Hier staat het per 10000 inwoners. Onder gemeenten met 100.000 - 300.000 inwoners was het 6,6%. Het betreft halfjaar cijfers. Het meest recente cijfer is een voorlopig cijfer. Halfjaarlijks worden de cijfers geactualiseerd op de landelijk monitor www.waarstaatjegemeente.nl (onder Gemeentelijke monitor sociaal domein). Cijfers van voorgaande jaren waren ook voorlopig en zijn door na-ijlende verantwoording achteraf gaan dalen. Administratief zijn dossiers gecorrigeerd op basis van het werkelijke zorggebruik. Hierdoor kunnen definitieve cijfers van voorgaande jaren verschillen van eerder gerapporteerde (voorlopige) cijfers. | ||||||
