2. Programma Sociaal

Wij realiseren in 2025 bij de vrouwenopvang een onderbesteding op de lasten van € 985.000. In de praktijk blijkt het lastig om voldoende passende opvangplekken tijdig te realiseren, onder meer door schaarste aan huisvesting. De basisopvang en begeleiding zijn doorgegaan; de inhoudelijke impact zit met name in vertraging van de doorontwikkeling en het later realiseren van de beoogde uitbreiding van opvangplekken. Van het voordeel betreft € 400.000 aan middelen naar aanleiding van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (middelen die gemeenten sinds 2021 ontvangen om de dienstverlening te verbeteren, waaronder het versterken van de toegang en sociale teams). Een deel van deze middelen is bedoeld ter ondersteuning van de uitvoering van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Door fasering en uitvoeringsafspraken hebben wij deze middelen in 2025 niet volledig kunnen inzetten.

Wij hebben in 2025 op verschillende basisvoorzieningen lagere lasten gerealiseerd dan begroot. Dit betreft met name advies en hulpverlening, buurtwerk en mantelzorg. Incidenteel hadden wij door personele wisselingen tijdelijk minder interne uitvoeringscapaciteit. Daardoor hebben wij vooral ontwikkel- en verbeteractiviteiten minder of later uitgevoerd. De basisdienstverlening is doorgegaan; de inhoudelijke impact zit met name in vertraging van doorontwikkeling en kwaliteitsverbetering. Daarnaast hebben wij (incidenteel) een voordeel op de lasten door terug ontvangsten over eerdere jaren van circa € 962.000. Ook is binnen mantelzorg sprake van een voordeel van circa € 300.000, doordat inwoners minder gebruik hebben gemaakt van het Mantelzorgcompliment dan wij hadden geraamd. Dit effect is meegenomen in de ombuigingen. Tot slot hebben wij voor het integraal wijkgebouw de beschikbare middelen van € 100.000 in 2025 niet besteed, doordat de geplande activiteiten/uitgaven in 2025 niet tot uitvoering zijn gekomen. Een vergelijkbare onderbesteding doet zich voor bij de nieuwbouw/ontwikkeling van Scouting St. Jozef: hiervoor is in 2025 € 124.000 aan beschikbare middelen niet besteed, omdat de geplande activiteiten/uitgaven niet tot uitvoering zijn gekomen.

De ambulante begeleiding voor volwassenen valt per saldo € 951.000 hoger uit dan begroot. Waar in eerdere jaren nog een daling van de cliëntaantallen zichtbaar was, is er inmiddels sprake van een stijgende trend in het gebruik van deze voorziening. Zowel het aantal unieke cliënten als de duur en intensiteit van de trajecten is toegenomen. Omdat het hier een open-einderegeling betreft, kunnen de kosten per jaar fluctueren.

De uitgaven voor huishoudelijke hulp vallen € 752.000 lager uit dan begroot. Hoewel de structurele volumegroei op dit onderdeel zichtbaar blijft, stijgen de daadwerkelijke kosten minder hard dan vooraf ingeschat. Omdat het hier een open-einderegeling betreft, kunnen de kosten per jaar fluctueren.

Op het product woonvoorzieningen is € 882.000 minder uitgegeven dan begroot. De lagere uitgaven worden verklaard doordat er minder grote en kapitaalintensieve woningaanpassingen zijn uitgevoerd. Binnen dit product is het uitgavenpatroon sterk afhankelijk van individuele maatwerkaanvragen, waardoor de kosten per jaar flink kunnen fluctueren.

Wij realiseren in 2025 bij de maatschappelijke opvang een overschrijding op de lasten van € 900.000. Deze overschrijding hangt samen met de aanhoudende druk op de opvang, waardoor wij extra inzet hebben moeten leveren om de beschikbaarheid en continuïteit te waarborgen. Daarnaast zorgen transitieactiviteiten rond de regionale inkoop en de voorbereiding en inrichting van de opvangvoorzieningen voor extra kosten in 2025.

Aan het eind van 2024 is een voorziening opgenomen om nagekomen facturen van zorgaanbieders te dekken. De vrijval van dit bedrag is niet begroot waardoor het tot een afwijking op de begroting leidt.

Voor de Specifieke Uitkering Inburgering staat jaarlijks een stelpost van € 2.300.000 begroot. De daadwerkelijke bestedingen in 2025 zijn € 1.873.000 geweest. De bestedingen zijn afhankelijk van het daadwerkelijk aantal inburgeraars welke bij Stichting Integratiewerk een inburgertraject volgen. Dit levert een verschil op van € 427.000 aan zowel de lasten als de batenkant. Per saldo budgettair neutraal. Dit heeft geen gevolgen voor het realiseren van de beleidsdoelen.

Impulsbudget sociale infrastructuur

In 2025 was een regionaal impulsbudget beschikbaar van € 611.000. De realisatie is € 120.000. Hiermee resteert een bedrag van € 491.000. Dit wordt veroorzaakt doordat eerst een toekomstplan voor het sociaal ontwikkelbedrijf is opgesteld. In dit plan zijn de strategische koers en bijbehorende bouwstenen vastgesteld. Met betrokken partijen is afgesproken dat de impulsgelden worden ingezet voor de implementatie van deze bouwstenen.
Dit heeft geen gevolgen voor het realiseren van de beleidsdoelen, omdat dit aansluit bij de gefaseerde implementatie van het toekomstplan.

Binnen het onderdeel schuldhulpverlening is de realisatie € 520.000 lager dan de begroting. Dit wordt onder andere veroorzaakt door incidenteel extra verkregen IBO-middelen Problematische schulden van € 164.000 uit de meicirculaire 2025. Deze middelen zijn niet tijdig ingezet door onvoldoende personele capaciteit. Er zijn geen gevolgen voor het realiseren van de beleidsdoelen. De ingezette projecten en dienstverlening hebben zonder deze incidentele middelen doorgang kunnen vinden. Eventuele uitbereiding van dienstverlening heeft echter niet plaats kunnen vinden. Daarnaast is een nieuw jaar van het bouwdepot (investering in de toekomst van jongeren in een kwetsbare positie) gestart per 1 oktober. Dit betekent dat er 'slechts' voor drie maanden aan lasten is gerealiseerd in 2025. Dit levert een lagere realisatie van € 267.000 op ten opzichte van de begroting.

In 2025 en de voorgaande jaren is een lagere realisatie zichtbaar op meerdere subsidies binnen het armoedebeleid. Dit komt vooral doordat het bereik van verschillende regelingen achterbleef bij de verwachtingen. Dit geldt onder meer voor de subsidie voor huiswerkbegeleiding, de regeling Meedoen van het Jeugdfonds Sport & Cultuur en de middelen voor de sociale banken.
Deze factoren samen zorgen voor een incidentele lagere realisatie van € 663.000. Binnen het Uitvoeringsprogramma Meedoen en Rondkomen is het vergroten van het bereik een belangrijk aandachtspunt. Door regelingen te vereenvoudigen, samen te voegen en het aanvragen toegankelijker te maken, werken we gericht aan een hogere benutting en effectievere ondersteuning van inwoners.

Door de technische verdeling van de personeelslasten is een overschot op deze lasten zichtbaar op deelprogramma onderdeel 2.1 van € 958.000 en een tekort op programma onderdeel 2.2. van € 948.000. Deze kunnen tegen elkaar wegvallen.

In de begroting was € 815.000 opgenomen voor de (eenmalige) afschrijvingslasten voor het afboeken van de restant boekwaarde als gevolg van de geplande sloop van schoolgebouwen. De planvorming voor nieuwbouw van scholen duurt langer dan verwacht, waardoor de sloop niet heeft plaatsgevonden in 2025, waardoor het voordelige resultaat ontstaat.

In 2025 is een lager bedrag aan subsidies verleend (€ 509.000) dan begroot. Na de coronapandemie heeft het gebruik van onze sportsubsidies een flinke knauw gekregen. Het aantal aanvragen, voorheen tot soms wel ca. 100 stuks per jaar, wordt niet meer bereikt. Ondanks het invoeren van o.a. een ‘snelle subsidie’ (direct vastgesteld, tot € 2.500) en regelmatige voorlichting over en promotie van de mogelijkheden. Mogelijk heeft dit te maken met een langdurig(er) negatief effect op de beschikbaarheid van vrijwilligers bij sport- en beweegaanbieders en/of het voorrang geven aan het op orde hebben en houden van de kernactiviteiten. We verwachten dit te keren met de invoering van een nieuwe subsidieregeling (Meerjarige sportevenementen Fundament voor talent) en investeringen in maatwerktrajecten voor kwetsbare verenigingen welke in de nieuwe sportnota is vastgesteld.

Het voortzetten van de SPUK regeling Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) geeft een voordelig resultaat op het budget voor de sportstimulering. Omdat er sprake is van een overlap tussen reguliere beleidsuitvoering en de activiteiten in het kader van GALA ontstaat een voordelig resultaat, want deze lasten zijn ten laste gebracht van de specifieke uitkering. Daarnaast dekken we sportgerelateerde activiteiten/interventies steeds meer met financiële middelen uit andere programma-onderdelen, wat ook een voordelig resultaat geeft in dit (sub)programma.

De kosten voor leerlingenvervoer zijn in 2025 lager dan in 2024, waardoor de onderbesteding van het budget is toegenomen met € 100.000 tot een bedrag van € 302.000. We zien een lager aantal taxiritten ten opzichte van vorig jaar. Vanuit de historie werd een groot aantal kinderen binnen 6 kilometer afstand van huis naar school met de taxibus naar school gebracht. In de verordening staat dat bij een afstand van < 6 kilometer, ouders zelf verantwoordelijk zijn. Wij zijn hierover in gesprek gegaan en stapsgewijs is het ouders en kinderen gelukt om zelf oplossingen te vinden om zelfstandig op school te komen. Dat is in goede harmonie gegaan en ouders/kinderen zijn dus zelfstandiger geworden.
Een ander effect op het aantal taxiritten is de verhuizing van Axxia waardoor er vanuit Amersfoort minder ritten met de taxibus nodig zijn.

Geen afwijkingen te rapporteren

Er zijn geen afwijkingen te melden.